Poseł Brynkus > Poseł > Praca w sejmie > Czy można hodować pszczoły w miastach?

Czy można hodować pszczoły w miastach?

Podziel sięShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone

Pod przewodnictwem Posła Jarosława Sachajko – Przewodniczącego Sejmowej Komisji Rolnictwa, grupa posłów Kukiz’15: Józef Brynkus, Paweł Grabowski, Maciej Masłowski, Wojciech Bakun i Paweł Szramka) zwróciła się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z interpelacją w sprawie hodowli pszczół w miastach.

Interpelacja była podyktowana prośbą mieszkańca Jaworzna, który od dłuższego czasu borykał się z problemem pasieki znajdującej się w pobliżu jego zabudowań. W skład wspomnianej przez niego pasieki wchodzi 18 uli zlokalizowanych bardzo blisko granicy działki. Pasieka nie jest w żaden sposób oznakowana, a ule nie są zabezpieczone. W dniach 25.08 -26.08. 2016 roku pszczoły zaatakowały i dotkliwie pokąsiły mieszkańca sąsiedniej działki. Pszczelarz nie poczuwał się do winy. Sprawa była niejednokrotnie zgłaszana na Policję i do Straży Miejskiej. W wielu miastach pszczoły można hodować nawet w centrum, wystarczy ogrodzić teren siatką i usytuować ule dziesięć metrów od ogrodzenia. W Jaworznie niestety nie ma prawa miejscowego, które skutecznie regulowałoby tę kwestię, więc wszystko zależy od dobrej woli pszczelarzy. W związku z powyższym mieszkańcy posesji sąsiadujących z pasieką, bojąc się o życie i zdrowie swoje i swoich dzieci nie mogą swobodnie poruszać się po swoich działkach. Należy zauważyć, iż problem przedstawiony powyżej nie jest odosobniony. Sytuacja związana z brakiem jednolitego prawa w zakresie zasad hodowania pszczół w centrum miasta stanowi problem powszechny.

W związku z powyższym posłowie Kukiz’15 prosili Ministra Krzysztofa Jurgiela o odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jakie jest stanowisko Pana Ministra w powyższej sprawie?
  2. W ilu miastach prawo miejscowe reguluje kwestie związane z hodowlą pszczół? Proszę o zestawienie z podziałem na województwa.
  3. Jakie rozwiązania powyższej kwestii są najczęściej stosowane w innych miastach?
  4. Czy Ministerstwo pracuje nad przygotowaniem powszechnie obowiązującej regulacji, która jasno określiłaby zasady hodowli pszczół w miastach? Jeśli tak, jakie są podstawowe założenia tego aktu prawnego?

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi 42 lipca 2017 roku udzieliło następującej odpowiedzi:

W odpowiedzi na interpelację nr 13652 Pana Jarosława Sachajko, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oraz grupy Posłów w sprawie hodowli pszczół w miastach uprzejmie informuję, co następuje.

Ad. 1. Kwestie związane z lokalizacją pasiek nie są uregulowane wprost w polskim prawodawstwie. Minimalna odległość pasiek od zabudowań była regulowana w ustawach obowiązujących w XIX w., m.in. w ustawie z 1879 r. dla Gorycji i Gradyszcza w zaborze austriackim, gdzie w § 2 tej ustawy wskazano, że taką odległością jest maksymalnie „10 m od uczęszczanej publicznej drogi, obcego domu mieszkalnego, stajni, podwórza lub ogrodu domowego jest wtedy dozwolone, kiedy pszczoły wylatujące z ula wznoszą się od początku 3 m ponad temi miejscami lub też jeżeli między temi a pasieką wznosi się mur, gęsta ściana krzewów lub też inne podobne ogrodzenie 3 m wysokie. Przełożony gminy może w szczególnem uwzględnieniu miejscowych stosunków zezwolić na zmniejszenie powyższej odległości do 3 m, co należy w gminie obwieścić”. Podobnie, kwestie te regulowało prawo zwyczajowe w Królestwie Polskim („Ule mają być stawiane w odległości 10 kroków od granicy sąsiada, a 30 od dróg i cudzych domów. Gdyby to było niemożliwe do wykonania przez pszczelarza, to powinien postawić parkan lub posadzić krzewy, aby zasłonić przechodniów przed pszczołami”). Te przepisy nie obowiązują, chociaż są stosowane w praktyce. Kodeks Dobrej Praktyki Produkcyjnej w Pszczelarstwie, który przyjęto do stosowania przez polskich pszczelarzy Uchwałą XVII Walnego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Pszczelarskiego podjętą w dniu 29 lutego 2004 roku w Pszczelej Woli, określa, że: – ule z pszczołami powinny być ustawione co najmniej 10 m od uczęszczanej drogi publicznej, budynków mieszkalnych, inwentarskich i gospodarczych, a także podwórza oraz ogrodu, natomiast 50 m od autostrad i dróg szybkiego ruchu. Jeśli ule z pszczołami stoją w odległości bliższej od podanych wcześniej miejsc, należy je odgrodzić przeszkodą o wysokości co najmniej 3 metrów (mur, parkan, krzewy), która zmusi pszczoły do wznoszenia się wyżej nad pobliskim terenem. Większa odległość pasieczyska obowiązuje w przypadku obiektów użyteczności publicznej, takich jak szkoły, przychodnie, domy opieki, przedszkola. Odległość powinna wynosić co najmniej 150 metrów. Spory wynikające z uciążliwości pasiek „ponad przeciętną miarę” rozstrzygają sądy powszechne w trybie i na zasadach prawa sąsiedzkiego zdefiniowanego w art. 144 (i następne) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, z późn. zm.) zwany dalej „k.c.” Nie ma jednak przepisów, które wprost ustalałyby lokalizację pasieki, w tym odległości od zabudowań czy granic sąsiedniej nieruchomości. Obecnie do rozstrzygania sporów w związku z hodowlą pszczół zastosowanie znajdują przepisy art. 140 k.c., które stanowią, że „w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą”. Natomiast art. 144 k.c. stanowi, że „właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”. Jeżeli właściciel nieruchomości korzysta z rzeczy (nieruchomości), powodując uciążliwości „ponad przeciętną miarę” (np. agresywne pszczoły atakują sąsiadów), każdy poszkodowany może domagać się w trybie art. 222 § 2 k.c. przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania naruszeń. Z treści tych przepisów wynika, że właściciel nieruchomości ma uprawnienia do korzystania ze swojej własności, a więc może również ustawić na niej pnie pszczele. Prawo własności nie zapewnia jednakże właścicielowi pełnej władzy, gdyż granicę jego prawa wyznaczają zasady współżycia społecznego oraz społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa własności. Dlatego też właściciel nieruchomości powinien umieścić ule na swojej posesji w taki sposób, aby pszczoły w oczywisty sposób nie przeszkadzały sąsiadom (atakowały, żądliły) oraz nie utrudniały korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę. Przedmiotowe zagadnienie należy również rozpatrywać w aspekcie czy posiadacz rodzin pszczelich jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r., poz. 807, z późn. zm.) czy też jest osobą, która nie posiada gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 pkt. 1 ww. ustawy i prowadzi działalność w zakresie utrzymywania rodzin pszczelich lub czy utrzymuje rodziny pszczele hobbystycznie. Powyższa kwestia jest bardzo istotna w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), których nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej (art. 2 ust. 1 pkt 1). Ten sam przepis stanowi jednak, że wyjątkiem są działy specjalne produkcji rolnej, do których przepisy tej ustawy mają zastosowanie. Działami specjalnymi produkcji rolnej, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są: uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i mięsnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, hodowla dżdżownic, hodowla entomofagów, hodowla jedwabników, prowadzenie pasiek oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym. Nie stanowią działów specjalnych produkcji rolnej uprawa i chów zwierząt w rozmiarach nieprzekraczających wielkości określonych w załączniku nr 2 do ustawy (art. 2 ust. 3a). Z załącznika nr 2 do ustawy (poz. 11) wynika, że do działów specjalnych produkcji rolnej zalicza się posiadanie pasieki, na której znajduje się powyżej 80 rodzin.

Ad. 2 i 3. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250, z późn. zm.) do obowiązkowych zadań gminy należy utrzymanie czystości i porządku w gminie. Zgodnie z art. 4 ust.1 ww. ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego. Stosownie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy regulamin określa wymagania utrzymywania zwierząt gospodarskich (między innymi pszczół) na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Uprzejmie informuję Pana Marszałka, że Urzędy Gmin i Miast nie przekazują do resortu rolnictwa informacji odnośnie uchwalonego prawa miejscowego regulującego kwestie związane z hodowlą pszczół.

Ad. 4. W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie są prowadzone prace legislacyjne nad aktami prawnymi określającymi zasady hodowli pszczół w mieście i warunkami lokalizacji pasiek. Jednocześnie uprzejmie informuję Pana Marszałka, że do resortu rolnictwa coraz częściej docierają informacje z Urzędów Miast i Gmin o podejmowanych działaniach na rzecz owadów zapylających co uważam za godne do dalszego rozpowszechnienia.


Opublikowano przez Biuro Poselskie dra hab. Józefa Brynkusa

Podziel sięShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone