Poseł Brynkus > Poseł > Praca w sejmie > , , , , , , , > Ile kosztuje podatnika „Polski postęp hodowlany”?

Ile kosztuje podatnika „Polski postęp hodowlany”?

Czy dotacje z budżetu państwa na rozwój polskiej hodowli i postęp biologiczny są konieczne? Zapytali o to Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi posłowie ruchu Kukiz’15: dr hab. Józef Brynkus, Maciej Masłowski, dr Jarosław Sachajko, Paweł Skutecki i Paweł Szramka w interpelacji numer 28663 w sprawie finansowania rozwoju polskiej hodowli z dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej.

Posłowie zwrócili uwagę na to, że pieniądze z dotacji budżetowych zgodnie z obowiązującym prawem trafiają do związków branżowych, ale nie są tam efektywnie wykorzystane. Pokazują to raporty kontrolne Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w zakresie gospodarowania środkami publicznymi. Dochodzi w ten sposób do naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Posłowie Kukiz15 pytali czy Ministerstwo podejmuje działania do wyegzekwowania odpowiedzialności za taki stan, czy kwoty dotacji pobrane w nadmiernej ilości nie powinny zostać zwrócone do budżetu państwa, czy koszty zakupów oraz wyceny prowadzonych badań nad postępem biologicznym są weryfikowane, oraz według jakich kryteriów oceniane są podmioty prowadzące te badania?

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysztof Ardanowski w odpowiedzi z 30 stycznia 2019 r. przyznał, że zdarzają się błędy i nieprawidłowości w wyliczaniu dotacji dla podmiotów realizujących zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, jednak zdaniem Ministra są one efektem zwykłych błędów ludzkich, a nie mają charakteru systemowego. Minister stwierdził także, że procedury przyznawania środków są szczegółowo kontrolowane, a  sprawy wątpliwe Ministerstwo analizuje pod kątem wszczęcia kroków zmierzających do zwrotu dotacji.

Mimo szczegółowej odpowiedzi Ministra należy poważnie zastanowić się nad tym czy funkcjonujący system przyznawania dotacji na zadania z zakresu postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej jest szczelny, kompetentny i nie przynosi strat budżetowi państwa?

 

Pełna treść interpelacji

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Paweł Skutecki, Paweł Szramka, Maciej Masłowski, Józef Brynkus

Data wpływu: 06-01-2019

Szanowny Panie Ministrze!

Głównym warunkiem konkurencyjności, jak również celem strategicznym sektora rolnego, jest postęp biologiczny. Rozwój polskiej hodowli bez dofinansowania budżetu państwa staje się współcześnie niemożliwy. Kolejne ustawy budżetowe rezerwują środki w zakresie zadań wykonywanych na rzecz rolnictwa. Pieniądze te zgodnie z obowiązującym prawem trafiają między innymi do związków branżowych w formie dotacji. Wydatkowane kwoty powinny być skrupulatnie rozliczone i efektywnie wykorzystane. Zgodnie z odpowiedzią na ponowną interpelację poselską z dnia 3 lipca 2017 r. nr 11962 w sprawie dotacji z funduszu postępu biologicznego profesjonalna i szczegółowa kontrola Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt co roku ujawnia kwoty dotacji pobrane w nadmiernej wysokości o łącznej wartości w latach 2011-2015 na poziomie 1 908 701,77 zł. Niepokojące pozostają raporty kontrolne Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w zakresie gospodarowania środkami publicznymi.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Dlaczego Pan Minister pomimo posiadanej wiedzy nie podjął działań zmierzających do wyegzekwowania odpowiedzialności z zakresu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, ujawnionego podczas kontroli Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka w latach 2015-2017?
  2. Ile kosztuje podatnika „polski postęp hodowlany” (proszę o wykaz kwot dotacji wypłaconych w latach 2011-2017 w ramach środków kontrolowanych przez KCHZ w rozbiciu na konkretne podmioty, związki, federacje itp.)?
  3. Zgodnie z odpowiedzią na ponowną interpelację poselską z dnia 3 lipca 2017 r. nr 11962 w sprawie dotacji z funduszu postępu biologicznego profesjonalna i szczegółowa kontrola KCHZ co roku ujawnia kwoty dotacji pobrane w nadmiernej wysokości o łącznej wartości nawet 1 174 391 zł rocznie (dane za 2016 r.) Z przesłanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokumentacji kontroli w PFHBiPM wynika, iż rozstrzygnięcie sporów co do wysokości nadmiernych dotacji spada na KCHZ, które nie jest instytucją kontroli skarbowej ani finansowej. Dlaczego zatem spornych kwestii nie rozstrzygają właściwe organy?
  4. Czy należy rozumieć, że niewykryte przez KCHZ kwoty dotacji pobranej w nadmiernej ilości byłyby niezwrócone do budżetu państwa?
  5. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie zapewnienia dyscypliny finansów publicznych w rozdysponowanych dotacjach?
  6. Jakie są kryteria oceny podmiotów realizujących zadania w zakresie postępu biologicznego (otrzymujących dotacje) w zakresie organizacyjnej gotowości do obsługi finansowo-księgowej milionowych środków wydawanych w dyskusyjny sposób?
  7. Lektura dokumentacji kontroli prowadzonej w PFHBiPM ujawnia niekwalifikowane zakupy niezwiązane z zadaniem, źle wyliczoną amortyzacje, ale również błędy pisarskie w zapisie numerów ewidencyjnych i księgowych, pominięcie cyfr w numerach faktur. Logiczne jest, że dotacje powinny być rozliczane na bieżąco, a rażące niechlujstwo – ścigane prawem. Czy ministerstwo posiada informacje o podobnych nieprawidłowościach w innych podmiotach (związkach, federacjach), które korzystają ze środków publicznych?
  8. Jaka jest konkretna wartość i ilość polskiego materiału biologicznego w produkcji zwierzęcej, mierzonego ilością porcji nasienia w poszczególnych gatunkach zwierząt (np. mrożonego nasienia buhajów) w stosunku do pochodzącego z importu (nie mylić z materiałem wyprodukowanym w Polsce jako kraju pochodzenia)?
  9. Jakie są główne kierunki eksportu polskiej myśli hodowlanej (konkretnie, które kraje kupują polski materiał genetyczny)?

 

Odpowiedź Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

 

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 28663 z dnia 11 stycznia 2019 r. złożoną przez Panów: Jarosława Sachajko, Macieja Masłowskiego, Józefa Brynkusa, Pawła Skuteckiego i Pawła Szramkę, Posłów na Sejm RP, w sprawie finansowania rozwoju polskiej hodowli z dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, uprzejmie informuję Pana Marszałka, co następuje. W odpowiedzi na interpelację z dnia 3.07.2017 r. nr 11962, w sprawie dotacji z funduszu postępu biologicznego, na którą powołują się Panowie Posłowie w interpelacji nr 28663 z dnia 11.01.2019 r., udzielonej w piśmie znak ŻW.eoz.058.2.2017 z dnia 17.07.2017 r. określony został m.in. procent, jaki stanowią kwoty dotacji pobranych w nadmiernej wysokości za lata 2011 – 2015 r. w stosunku do dotacji udzielonych i wypłaconych przez MRiRW w tym okresie w ramach części 32 – Rolnictwo, działu 010 – Rolnictwo i łowiectwo, rozdziału 01020 – Postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej. W latach 2011 – 2015 została pobrana dotacja w nadmiernej wysokości w kwocie ogółem 1.908.701,77 zł. Natomiast w latach 2011 – 2015 zostały udzielone i wypłacone dotacje w kwocie ogółem 488.958.694,21 zł. W stosunku do tej kwoty, dotacje pobrane w nadmiernej wysokości w kwocie 1.908.701,77 zł stanowią 0,39 %. Biorąc pod uwagę powyższe, w mojej opinii nieprawidłowości stwierdzane przez KCHZ są przede wszystkim efektem błędów ludzkich. Uważam, że wszelkie nieprawidłowości należy eliminować, stąd ustawowe upoważnienie KCHZ do przeprowadzania kontroli w zakresie sposobu wykorzystania środków pochodzących z dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej. Jednocześnie uprzejmie informuję, że kontrole KCHZ w zakresie sposobu wykorzystania środków pochodzących z dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, są poprzedzone innymi działaniami na poziomie komórek organizacyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które umożliwiają eliminację stwierdzonych błędów przy udzielaniu i wypłacie przedmiotowych dotacji. Działania te 2 zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. poz. 1170, z późn. zm.) oraz w wewnętrznych procedurach Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z ww. rozporządzeniem dotacje na postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej są wypłacane na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw rolnictwa w sprawie udzielenia takich dotacji, po uwzględnieniu wniosków o udzielenie dotacji wraz z kalkulacjami planowanych kosztów kwalifikujących się do objęcia dotacją, w podziale na koszty rodzajowe zapewniające prawidłową realizację danego zadania, oraz oświadczeniami, że koszty kwalifikujące się do objęcia dotacją, podane we wstępnej kalkulacji, uwzględniają wyłącznie koszty subsydiowanych usług, które będą wykonane na rzecz hodowców MŚP, do wysokości stawek tam określonych. Treść i format wniosku o udzielenie dotacji oraz wstępnej kalkulacji kosztów kwalifikujących się do objęcia dotacją planowanych na dany rok zostały określone we wzorach nr 4 i 5 w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia MRiRW. Zgodnie z obowiązującymi w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi przepisami wewnętrznymi, każdy taki wniosek i kalkulacja są sprawdzane, z zastosowaniem procedury „wielu oczu” pod względem zgodności z przepisami rozporządzenia, w tym m.in. w zakresie stawki dotacji, rodzaju i procentu jaki stanowią koszty zaplanowane jako udział finansowy MRiRW w ogólnych kosztach planowanych na realizację danego zadania, jako koszty kwalifikujące się do objęcia dotacją, uprawnień podmiotu do uzyskania dotacji, zgodności sporządzenia dokumentów z obowiązującymi wzorami, treści przedłożonego oświadczenia dot. hodowców MŚP, zachowania, wynikającego z przepisów, terminu przedłożenia wniosku. W decyzjach o udzieleniu dotacji zawarte są m.in. szczegółowe informacje o uznaniach oraz upoważnieniach ministra właściwego do spraw rolnictwa wydanych podmiotom na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 2132) w zakresie zadań na które udzielane były dotacje. Dopiero po wydaniu takich decyzji wnioskodawcy przedkładają wnioski dot. wypłaty dotacji wraz z rozliczeniami dotacji oraz oświadczeniami, że koszty kwalifikujące się do objęcia dotacją uwzględniają wyłącznie koszty subsydiowanych usług wykonanych na rzecz hodowców MŚP. Każdy wniosek o wypłatę dotacji przedłożony Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest sprawdzony pod względem merytorycznym w zakresie wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa oraz pod względem formalnym i rachunkowym. Dzięki temu już na tym etapie eliminowane są nieprawidłowości popełniane przez wnioskodawcę. Działania komórek organizacyjnych w ww. zakresie sprawdzane są w ramach przeprowadzanych audytów wewnętrznych, jak również kontroli Najwyższej Izby Kontroli, związanych z wykonaniem budżetu państwa, które odbywają się co roku. Audyt wewnętrzny dot. m.in. dotacji przedmiotowych na dofinansowanie lub finansowanie zadań wykonywanych na rzecz 3 rolnictwa w zakresie: postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, został przeprowadzony w II półroczu 2018 r. Nie stwierdzono nieprawidłowości. Wypłacona dotacja jest zawsze refundacją poniesionych kosztów przez wnioskodawcę. Koszty te w układzie rodzajowym powinny być uwzględniane zgodnie z przepisami o rachunkowości oraz przyjętymi przez wnioskodawcę zasadami (polityką) rachunkowości, w tym obowiązującym planem kont. Decyzje w tej sprawie podejmuje kierownik jednostki. Zdarzają się również przypadki, że wnioskodawcy, w wyniku przeprowadzonych audytów wewnętrznych, sami stwierdzają u siebie pomyłki i bez kontroli KCHZ dokonują zwrotu dotacji pobranych w nadmiernej wysokości na rachunek dochodów lub wydatków Ministerstwa Rolnictwa Rozwoju Wsi (w zależności od okresu, którego dotyczy zwrot). W związku z tym, nie mogę podzielić opinii Panów Posłów w sprawie niepokojących raportów kontrolnych KCHZ. Zgodnie ze sprawozdaniami z kontroli przeprowadzonych przez KCHZ w 2015 r., 2016 r. i 2017 r., kontrole KCHZ w zakresie sposobu wykorzystania środków pochodzących z dotacji budżetowych przyznanych podmiotom realizującym zadania w zakresie postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej zostały przeprowadzone w Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka w 2015 r. i 2017 r. W wyniku kontroli przeprowadzonej w 2015 r. KCHZ stwierdziło pobranie dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie 2.002,83 zł, którą PFHBiPM zwróciła na rachunek dochodów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 21.01.2016 r. wraz z należnymi odsetkami jak dla zaległości podatkowych w kwocie 207,00 zł. Środki te MRiRW zwróciło do budżetu państwa. Natomiast zgodnie ze „Sprawozdaniem z przeprowadzonych kontroli w zakresie hodowli i rozrodu zwierząt gospodarskich w 2017 roku” (przedłożonym w styczniu 2018 r.), w wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego wobec PFHBiPM, KCHZ stwierdziło nieprawidłowości skutkujące pobraniem dotacji w nadmiernej wysokości w kwocie ogółem 225.059,59 zł za lata 2015 – 2016, w tym: – 190.288,36 zł z dotacji udzielonych na refundację kosztów subsydiowanych usług polegających na prowadzeniu ksiąg hodowlanych bydła ras mlecznych, z wyjątkiem rasy białogrzbietej, wykonanych w latach 2015 – 2016 na rzecz hodowców będących mikroprzedsiębiorcą albo małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 01.07.2014, str. 1), zwanych dalej „hodowcami MŚP”, z czego w odniesieniu do 2015 r. była to kwota 149.812,44 zł, a do 2016 r. – 40.475,92 zł, – 34.771,23 zł z dotacji udzielonych na dofinansowanie kosztów subsydiowanych usług polegających na prowadzeniu oceny wartości użytkowej bydła ras mlecznych wykonanych w latach 2015 – 2016 na rzecz hodowców MŚP, z czego w odniesieniu do 2015 r. była to kwota 3.833,42 zł, a do 2016 r. – 30. 937,81 zł. 4 PFHBiPM nie dokonała dotychczas zwrotu dotacji w kwocie 225.059,59 na rachunek dochodów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku z powyższym, MRiRW jest w trakcie analizy zasadności wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm.). Należy zauważyć, że zgodnie z art. 169 ust. 6 ww. ustawy, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin od którego nalicza się odsetki. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest dysponentem części budżetowej 32 – Rolnictwo. Natomiast zgodnie z art. 169 ust. 5 tej ustawy, jeżeli dotacja stanowi pomoc publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, odsetki nalicza się od dnia przekazania dotacji beneficjentowi. Dotacje przedmiotowe ze środków budżetowych na postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej były udzielane w latach 2015 – 2016 w ramach programu pomocowego o numerze referencyjnym SA.42332(2015/XA) „Dotacje przedmiotowe dla rolnictwa”, w tym dotacje udzielone PFHBiPM, a więc stanowiły pomoc państwa. W związku z tym, odsetki od kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w odniesieniu do ww. dotacji należy naliczyć od dnia przekazania dotacji beneficjentowi. Do obowiązków wynikających m.in. z decyzji lub postanowień właściwych organów stosuje się egzekucję administracyjną, a uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej tego obowiązku jest właściwy do orzekania organ I instancji. W przypadku decyzji, o której mowa w art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych do żądania wykonania wynikającego z niej obowiązku uprawniony jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy terytorialnie dla siedziby dłużnika. Szczegółowe rozliczenie dotacji przedmiotowych ze środków budżetowych określonych w ustawie budżetowej na dany rok w części 32 – Rolnictwo, dziale 010 – rolnictwo, rozdziale 01020 – Postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej, udzielonych i wypłaconych poszczególnym podmiotom latach 2011 – 2017 zawiera załącznik nr 1 do odpowiedzi udzielonej na interpelację nr 28662. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. poz. 1170, z późn. zm.), określa stawki dotacji przedmiotowych na jednostkę usługi lub produktu dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa w zakresie między innymi postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej, sposób i tryb udzielania oraz rozliczania dotacji. Przepisy tego rozporządzenia nie uwzględniają zagadnień z zakresu obsługi finansowo – księgowej, gdyż upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania tego rozporządzenia, określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie zawiera takich uprawnień. Należy jednak podkreślić, że usługi subsydiowane w zakresie prowadzenia ksiąg hodowlanych i oceny wartości użytkowej lub hodowlanej zwierząt gospodarskich świadczone są przez tzw. podmioty 5 uznane. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 2132) oraz art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 w sprawie hodowli zwierząt, aby zostać uznanym do prowadzenia księgi hodowlanej związek hodowców musi być organizacyjnie przygotowany do jej prowadzenia co powinno wynikać z przedłożonych dokumentów, a następnie jest weryfikowane przez kontrole przeprowadzane przez Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt. PFHBiPM jest podmiotem uznanym do prowadzenia ksiąg hodowlanych dla 9 ras bydła mlecznego, umieszczonym na wykazie uznanych związków hodowców, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 2016/1012, a zatem jest organizacyjnie przygotowana do prowadzenia ksiąg hodowlanych oraz oceny wartości użytkowej bydła ras mlecznych. W odniesieniu do pytania dotyczącego wartości i ilości materiału biologicznego wyprodukowanego w Polsce uprzejmie informuję Pana Marszałka, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiada żadnych informacji w tym zakresie. Przepisy prawa nie obligują zatwierdzonych centrów pozyskiwania nasienia zwierząt gospodarskich do informowania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wielkości produkcji materiału biologicznego będącego w posiadaniu tych podmiotów. Jednocześnie uprzejmie informuję, że wartość przywiezionego do Polski w okresie od stycznia do listopada 2018 r. z państw niebędących członkami Unii Europejskiej nasienia buhajów (kod CN 05111000) została zadeklarowana na poziomie 6 674 tys. euro, a zadeklarowana wartość nasienia buhajów wywiezionego z Polski do państw niebędących członkiem Unii Europejskiej (Nigeria) wynosiła 4 tys. euro. Z informacji przekazanych przez Głównego Lekarza Weterynarii wynika natomiast, że w roku 2018 r. z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego do Polski przywiezionych zostało 2 247 318 dawek nasienia buhajów, 105 817 dawek nasienia knurów, 4 983 dawek nasienia koni, 57 dawek nasienia kozłów oraz 43 zarodki bydlęce. W roku 2018 posterunki weterynaryjnej kontroli granicznej skontrolowały również 47 przesyłek nasienia buhajów i 2 przesyłki zarodków bydlęcych przywiezionych ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i 12 przesyłek nasienia buhajów z Kanady. W tym samym czasie z Polski do państw członkowskich Unii Europejskiej wywiezionych zostało 136 955 dawek nasienia buhajów (Francja – 96 527, Holandia – 24 656, Luksemburg – 6 963, Litwa – 6 300, Niemcy – 2 479 i Wielka Brytania – 30), 332 dawek nasienia knurów (Czechy – 215, Węgry – 117), 319 dawek nasienia koni (Francja – 101, Wielka Brytania – 70, Estonia – 66, Szwecja – 36, Niemcy – 28, Włochy – 16, Austria – 1, Hiszpania – 1), 40 dawek nasienia kozłów (Czechy) oraz 2 zarodki bydlęce do Niemiec.

 

 

Jan Krzysztof Ardanowski

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

 

Opracowała Sylwia Michalec, pracownik Biura Poselskiego dra hab. Józefa Brynkusa