Poseł Brynkus > Aktualności > Aktualności > IV Konferencja Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Sejmie RP – Panorama zjawiska

IV Konferencja Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Sejmie RP – Panorama zjawiska

20 marca 2019 r. Parlamentarny Zespół Tradycji i Historii Żołnierzy Wyklętych, którego wiceprzewodniczącym jest poseł dr hab. Józef Brynkus, zorganizował w Sejmie RP czwartą już konferencję poświęconą tej tematyce. Założeniem tegorocznego kongresu było przedstawienie panoramy zjawiska Żołnierzy Wyklętych na tle historii i współczesności Polski.

W konferencji uczestniczyli liczni przedstawiciele: środowiska Żołnierzy Wyklętych, m.in. ppłk Leszek Mroczkowski, mjr Zbigniew Boczkowski i kpt. Jerzy Widejko; rodzin, grup rekonstrukcji historycznej przypominających te tradycje oraz młodzież z klas szkół mundurowych. Konferencję ze swadą poprowadził zgodnie z tradycją poseł prof. Jacek Kurzępa, który do niedawna był przewodniczącym Zespołu. Mimo, iż funkcję tę przekazał posłowi Leszkowi Dobrzyńskiemu, to dzieło organizacji tegorocznej konferencji sprawnie doprowadził do finału. Obecni byli także członkowie Zespołu Parlamentarnego, posłowie Wojciech Buczak i Zbigniew Gryglas.

W tematykę i zakres zagadnień konferencji wprowadził, zebranych w Sali Kolumnowej Sejmu, senator prof. Jan Żaryn. W dwóch panelach wystąpiło łącznie 10 prelegentów. W pierwszej części publicysta i historyk Tadeusz Płużański, przewodniczący Stowarzyszenia Rodzin Żołnierzy Wyklętych przedstawił refleksję „Rodziny Wyklętych w walce o prawdę”.

W kolejnych dwóch wystąpieniach przedstawione zostały założenia działalności dwóch placówek muzealnych poświęconych Żołnierzom Wyklętym. Dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL Jacek Pawłowicz zaprezentował ideę i początki działalności muzeum zlokalizowanego w dawnym więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, zaś Jacek Karczewski, dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce, przedstawił koncepcję i rozwój działań tej placówki.

Zagadnieniu problematyki Żołnierzy Wyklętych w edukacji publicznej poświęcono dwa wystąpienia. Prof. Tomasz Panfil, do niedawna naczelnik Wydziału Edukacji Publicznej lubelskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, w bardzo ciekawym stylu omówił problematykę Żołnierzy Wyklętych w edukacji publicznej a Andrzej Brzezik równie ciekawie przedstawił zagadnienie obecności Żołnierzy Wyklętych w szkolnym nauczaniu historii – w teorii i praktyce.
Sprawom regionalnego upamiętniania Żołnierzy Wyklętych poświęcone były kolejne trzy referaty. Romuald Rzeszutek przedstawił ideę i prace przy wznoszeniu Pomnika Żołnierzy Wyklętych w Mielcu. Dariusz Żurek na przykładach wydarzeń i działań na pograniczu Dolnego i Górnego Śląska oraz Wielkopolski i Ziemi Łódzkiej mówił o kreowaniu przez komunistów, a obecnie odkłamywaniu „czarnej legendy” Żołnierzy Wyklętych. Podharcmistrz Jakub Deląg i harcmistrz Rafał Obarzanek przedstawili dzieje i działania ruchu kombatanckiego Środowiska Zgrupowań Świętokrzyskich „Ponurego” i „Nurta” w Świętokrzyskiem, od półlegalnych spotkań byłych partyzantów w czasach komunistycznych, do współczesnego objęcia patronatu nad Środowiskiem przez Komendę Wojewódzką Policji w Kielcach oraz Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej.

W tej części konferencji, dzięki inicjatywie posła prof. Józefa Brynkusa, Michał Siwiec-Cielebon zaprezentował referat poświęcony kobietom w walce o niepodległość Polski przeciwko obu okupantom, niemieckiemu i sowieckiemu oraz polskim komunistom, zatytułowany „Kobieta renesansu i żołnierz w habicie – Siostra szarytka Izabela Zofia Maria Łuszczkiewicz wśród Kobiet Wyklętych”. W referacie tym na szerokim tle panoramy aktywności niepodległościowej kobiet w Polskim Państwie Podziemnym i drugim powstaniu, jak często określa się zmagania Żołnierzy Wyklętych, przypomniał nie tylko tytułową bohaterkę, ale także m. in. siostrę nazaretankę Izabelę Jadwigę Machowską, gen. Elżbietę Zawacką „Zo”, kpt. Emilię Malessę-Piwnikową „Marcysię”, Stanisławę Rachwałową, żony majorów Józefa Kurasia „Ognia” – Czesławę Polaczyk-Kurasiową i Antoniego Żubryda „Orłowskiego” – Janinę Żubrydową. Referat ten przypomniał, że wśród Żołnierzy Wyklętych była nie tylko Danuta Siedzikówna „Inka”, ale że w walkę o niepodległość Polski zaangażowanych było kilka tysięcy kobiet., które równie tragicznie dzieliły los mężczyzn, mordowane i represjonowane. Ciekawym zbiegiem historii, obie przedstawione w referacie zakonnice nosiły to samo imię zakonne – Izabela – i związane były z Ziemią Wadowicką. Obie aresztowane zostały na polecenie najwyższych władz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przez wadowicki Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego – w 1948 (s. Izabela Łuszczkiewicz) i 1952 roku (s. Izabela Machowska).

Opracowanie Biuro Poselskie posła na Sejm RP dra hab. Józefa Brynkusa.