Poseł Brynkus > Aktualności > Aktualności > Auschwitz – między historyczną prawdą a polityką

Auschwitz – między historyczną prawdą a polityką

– Piotr Rybak dokonał „desakralizacji” narodowości i pamięci ofiar zamordowanych w Auschwitz. Przez swoje zachowanie, sposób bycia, wykrzykiwane hasła – tak dr hab. Józef Brynkus, profesor historii z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie i poseł Kukiz’15, komentował dla mediów zachowanie i wypowiedzi Piotra Rybaka, organizatora marszu w Oświęcimiu, w dniu rocznicy zajęcia obozu przez wojska sowieckie.

Niektóre media usiłują twierdzić, że Piotr Rybak uchodził swego czasu za przyjaciela Pawła Kukiza, co nie jest prawdą i niewątpliwie ma na celu atakowanie Ruchu Kukiz’15 i jego lidera. Sam cytat z wypowiedzi posła J. Brynkusa został w  mediach przykrojony, do wersji „desakralizacji” pamięci, ale z pominięciem istotnego elementu dotyczącego narodowości ofiar i samej narodowości jako elementu kształtującego tożsamość Polaków. Tymczasem to próby uznawania przez organizatorów rocznicowych uroczystości ofiar jednej narodowości za ważniejsze od innych, są główną przyczyną dzisiejszych sporów.

Niedzielne (27 stycznia 2019 r.) obchody 74. rocznicy oswobodzenia niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau zyskały kolejną odsłonę. Podczas marszu, którego organizatorem był Piotr Rybak z Wrocławia i na który paradoksalnie uzyskał zgodę władz Oświęcimia, a Policja nie wyrażała zastrzeżeń, głoszono hasła, które część opinii publicznej kojarzy z nawoływaniem do nienawiści na tle rasowym, etnicznym i narodowościowym. Czy musiało do tego dojść? Czy władze Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau zrobiły wszystko, aby zapobiec eskalacji konfliktu wokół historii i historiografii obozu? Zdecydowanie nie.

Rocznica 27 stycznia nazywana jest oswobodzeniem obozu. W 1945 roku wojska sowieckie zastały w nim nielicznych więźniów, których Niemcy nie wywieźli do innych lagrów czy nie pognali w morderczych „ewakuacyjnych” „marszach śmierci” do innych obozów.

Manifestacja Rybaka i jego grupy fałszywie nazywającej się narodową przesłoniła w mediach – przypuszczam, że celowo – inną niezwykle ważną sprawę. Było nią zabronienie uczestnictwa w oficjalnych uroczystościach dla organizacji zrzeszającej rodziny byłych więźniów i pomordowanych przez Niemców w Auschwitz-Birkenau – Stowarzyszenia Polskich Rodzin Ofiar Obozów Koncentracyjnych.

Od lat eksponuje się Holokaust jako najważniejszy wątek w dziejach obozu. Postawa kierownictwa PMAB jest w tej sprawie skandaliczna, ponieważ Konzentrationslager Auschwitz zbudowano jako miejsce eksterminacji dla obywateli II Rzeczypospolitej, przede wszystkim Polaków. Dopiero  w wyniku postawy państw anglosaskich, niezainteresowanych losem Żydów z Europy Środkowo-Wschodniej, po konferencji w Wannsee, obóz stał się także głównym miejscem eksterminacji Żydów. Zatem próby rozróżniania czy gradacji ofiar przez obecne władze muzeum, oraz reglamentowanie prawa uczestnictwa w oficjalnych obchodach rocznicy zajęcia obozu przez sowietów, są polityką szkodliwą i zdecydowanie nieuprawnioną.

Poseł Brynkus podejmował w tej sprawie interwencję u ministra Piotra Glińskiego i z odpowiedzi na interpelację wynikało, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozwiązał problem uczestnictwa rodzin ofiar obozu Auschwitz- Birkenau w uroczystościach oswobodzenia obozu. Niestety postawa dyr. Cywińskiego pokazuje, że minister Gliński, zwierzchnik dyrektora, jest nieskuteczny w egzekwowaniu ustaleń.

Przy okazji tej sytuacji warto zastanowić się nad rolą osób takich jak Rybak, które niszczą ideę narodową. W szkole jednym z podstawowych celów jest kształtowanie tożsamości narodowej, budzenie jej ducha, jako elementu patriotyzmu. Tymczasem w wyniku takich działań, jak Rybaka, przez media swobodnie określanych mianem nacjonalistycznych, czy nieco niby łagodniej narodowych, traci sens praca szkoły. Słowo „narodowy” staje się jednym z bardziej obraźliwych epitetów, pozycjonujących człowieka w przestrzeni publicznej na jej marginesie. Tak nie może być.

Rozmowa Julii Duras z panią Elżbietą Rybarską, prezesem Stowarzyszenia Rodzin Polskich Ofiar Obozów Koncentracyjnych o uroczystościach w Auschwitz.

Zapraszamy do lektury 6. Numeru Biuletynu informacyjnego Brynkus! W sieci do pobrania TUTAJ.


Opracowanie: Biuro Poselskie dra hab. Józefa Brynkusa