Poseł Brynkus > Aktualności > Aktualności > Kukiz’15 popiera projekt ustawy przyznający świadczenia pieniężne dla Sybiraków

Kukiz’15 popiera projekt ustawy przyznający świadczenia pieniężne dla Sybiraków

22.11.1940, okolice Swierd3owska, Swierd3owska ob3., ZSRR. Grupa kobiet pracuj1cych przy wyrebie lasu. Na odwrocie podpis: „Pami1tka z Uralu. Swierd3owsk”. Fot. NN, zbiory Oorodka KARTA, udostepni3a Halina Karny. [Polacy w ZSRR, 3agry]

Podczas plenarnego posiedzenia Sejmu w czwartek (06.12.2018 r.) przedstawiłem stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie projektu ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób przebywających w latach 1939-1956 na zesłaniu lub deportacji w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – druk sejmowy nr 3037.

Przygotowana przez Prezydenta RP ustawa jest uzupełnieniem obwiązującego w Polsce prawa dotyczącego kombatantów i osób represjonowanych. Jest ona ważna ze względów prawnych, społecznych a także godnościowych.

Do chwili obecnej osoby będące do 1939 r. obywatelami II RP, a obecnie obywatelami III RP, zesłane czy deportowane w głąb Związku Sowieckiego w latach II wojny światowej lub po jej zakończeniu, mogły otrzymać świadczenia kombatanckie lub odszkodowawcze tylko w przypadkach, gdy wynikało to z odrębnych przepisów dotyczących np. doznania inwalidztwa w wyniku działań wojennych, udziału w walkach o niepodległy i suwerenny byt Państwa Polskiego, czy też represji ze względu na uczestnictwo w takich działaniach.

Sam fakt zesłania czy deportacji, mimo niewątpliwej represyjności i dolegliwości tych działań, nie stanowił podstawy do jakiejkolwiek rekompensaty. Dlatego ta ustawa jest konieczna. Określa ona kto ma weryfikować dokumenty i przyznawać świadczenia, wymienia krąg beneficjentów oraz procedury otrzymania świadczenia i wysokość jego kwoty.

Szacunkowe, ale wiarygodne, obliczenia wskazują, że deportacje sowieckie po agresji Sowietów na Polskę w 1939 roku dotknęły co najmniej 1.800 mln obywateli II RP różnych narodowości. Wielu z nich zginęło. Ci, który przeżyli i dziś żyją w III RP często klepią biedę.

Na mojej uczelni, dzięki zaangażowaniu prof. Huberta Chudzio działa od 2011 roku Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń. Składa się z jednostki badawczej, archiwum i muzeum. Jego celem jest ochrona przed zapomnieniem losów mieszkańców Rzeczypospolitej (w jej obecnych i byłych granicach) poddanych przymusowym migracjom.

Jednocześnie Centrum, wykorzystując swoje zbiory prowadzi szeroką akcję edukacyjną, głównie dla młodzieży szkół średnich. Pracownicy Centrum spotykają się z osobami, które urodziły się na zesłaniu lub jako dzieci były też deportowane. Wiele z nich nie ma żadnych praw kombatanckich, a przez to dodatku dla osób represjonowanych. Od lat walczą o swoje prawa w sądach. Jednak nawet mimo  pozytywnych wyroków – ZUS jest bezwzględny i nie przyznaje im zasiłku. Tu nie chodzi tylko o bezduszność urzędników, ale też o podstawę prawną.

W Krakowie żyją osoby, które przez to popadły wręcz w depresję. Na zesłaniu były represjonowane, w Polsce mają również wiele nieprzyjemności. Podam konkretny przykład Pani Niny Wierzbickiej, która należy do Związku Sybiraków. Dostała wysokie odznaczenia od Prezydenta RP, a ZUS odmawia jej świadczeń z tytułu zesłania.

Ta ustawa spotyka się z niezwykle przychylnym przyjęciem ze strony Związku Sybiraków w Krakowie. Bo, chociaż w części, rekompensuje cierpienia doznane przez liczną niegdyś, a obecnie coraz bardziej zmniejszającą się grupę obywateli RP.

Wprawdzie sprawcą ich cierpień był Związek Sowiecki, ale trudno w obecnej sytuacji prawno-międzynarodowej mieć nadzieję, że będąca jego spadkobiercą prawnym Rosja, w jakimkolwiek przewidywalnym terminie mogłaby choć w małym stopniu zadośćuczynić krzywdom wyrządzonym zesłańcom i deportowanym przez państwo – Związek Sowiecki – którego Rosja czuje się spadkobiercą.

Dlatego Kukiz’15 poprze projekt tej ustawy.

dr hab. Józef Brynkus
Poseł na Sejm RP

Fot. 22.11.1940, Polscy zesłańcy, okolice Swierdłowska, ZSRR. Grupa kobiet pracujących przy wyrębie lasu. Na odwrocie podpis: „Pamiątka z Uralu. Świerdłowsk”Foto: NN, zbiory Ośrodka KARTA, udostępniła Halina Karny, http://foto.karta.org.pl/fotokarta/ok_001506_1392292177.jpg.php

Wideo wystąpienia:

Dyskusja nad projektem ustawy: