Poseł Brynkus > Aktualności > Aktualności > Pomnik będzie… ale nie ten i nie taki!

Pomnik będzie… ale nie ten i nie taki!

30 lipca 2018 roku poseł dr hab. Józef Brynkus skierował wystąpienie do Prezydenta Miasta Krakowa oraz Przewodniczącego i Radnych Rady Miasta Krakowa, w sprawie sfinalizowania budowy Pomnika „Tym co stawiali opór komunizmowi w latach 1944-1956”. Monument miał stanąć na pl. Inwalidów, przed budynkami zajmowanymi po II wojnie światowej przez katownię patriotów – Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie.

Warto przypomnieć, że inicjatywa wzniesienia tego Pomnika zrodziła się w 1997 r. a w roku 1998 w obecności duchowieństwa, władz wojskowych oraz administracyjnych miasta i województwa, wmurowano kamień węgielny pod obelisk, zaprojektowany przez artystę rzeźbiarza Edwarda Krzaka. Na szybką realizację obelisku stale brakowało środków.

Tymczasem w 2008 r. po zmianie układu sił politycznych w Radzie Miasta Krakowa i zdobyciu w niej większości przez radnych lewicy i platformy, wbrew intencjom pomysłodawców wzniesienia Pomnika „Tym co stawiali opór komunizmowi w latach 1944-1956” doprowadzono do zmiany uchwały RMK i w miejsce zaplanowanego obelisku zaproponowano budowę Pomnika Orła Białego mającego upamiętnić wszystkich uczestników zmagań z lat 1939-1989. Problem w tym, że taki ogólnikowy Pomnik, mimo bardzo szczytnej dewizy, z jednej strony nie upamiętnia nikogo szczególnie, a z drugiej blokuje możliwość upamiętnienia tysięcy ofiar pobliskiej katowni bezpieki oraz wszystkich, którzy nie bacząc na zagrożenie własnego zdrowia i życia podjęli walkę z narzuconym Polsce zbrodniczym reżimem w okresie jego najkrwawszego apogeum.

Prace nad Pomnikiem w nowej wersji, czy raczej dedykacji przewlekły się do chwili obecnej, a w międzyczasie za pomocą rozmaitych „plebiscytów” czy „głosów opinii” przeforsowano zmianę formy upamiętnienia. Wobec „licznych protestów” społeczeństwa przeciwko kolejnemu trwałemu pomnikowi zaproponowano zasadzenie w tym miejscu kilkunastoletniego dębu jako „pomnika żywego”. Od strony ul. Królewskiej ma jedynie powstać „mur oporowy” na którym umieszczone zostaną różne tablice memoratywne, poświęcone nie tylko walczącym z komunizmem, ale ogólnie wszystkim uczestnikom walk z lat 1939-1989. Jako częściowe nawiązanie do pierwotnej idei pomnika zaproponowano wprawdzie umieszczenie na wspomnianym murze dwóch dewiz, ale ich treść może wywoływać sprzeczne odczucia i interpretacje. Jedna ma bowiem brzmieć „Tym co stawiali opór komunizmowi w latach 1944-1956” zaś druga „Tym co walczyli o wolność Polski w latach 1939-1989”. Zestawienie tych dedykacji może sugerować, że stawienie oporu komunizmowi nie było formą walki o wolność Polski, zaś przed 1944 r. i po 1956 r. walczono o wolność Polski, ale nie stawiano oporu komunizmowi.

Choć zastosowany przez radnych większości rządzącej Krakowem chwyt wydaje się majstersztykiem politycznej manipulacji – któż bowiem sprzeciwi się Orłowi Białemu i upamiętnieniu wszystkich walczących w latach 1939-1989 – jednak kreowanie miejsc pamięci metodą „krajem piekła, krajem nieba” oraz rozmywania ich ideowej wymowy nie jest zabiegiem dobrym. Polsce potrzeba jednoznacznej i nie zrelatywizowanej polityki historycznej, tymczasem w Krakowie zaproponowano wrzucenie wszystkiego do jednego worka.

Niestety, obecni włodarze Krakowa wydają się być z takiego rozwiązania zadowoleni. W tym duchu na wystosowany przez posła prof. J. Brynkusa list odpowiedzieli – i to w bardzo jednobrzmiących pismach – Prezydent Miasta Krakowa prof. dr hab. Jacek Majchrowski oraz jego zastępca Tadeusz Trzmiel. Smutne, że żadnemu z tych panów nie przeszkadza ani rozmywanie historii, ani relatywizowanie pamięci narodowej.

Teksty obydwu odpowiedzi zamieszczamy poniżej.

Prezydent Krakowa prof. dr hab. Jacek Majchrowski odpowiada: cześć 1 oraz część 2. Jednocześnie z upoważnienie Prezydenta Krakowa odpowiada także jego  zastępca: część 1 oraz część 2.

Fot. Józef Wieczorek

Zapraszamy do lektury 6. Numeru Biuletynu informacyjnego Brynkus! W sieci do pobrania TUTAJ.


Opracowanie: Michał Siwiec-Cielebon pracownik Biura Poselskiego posła na Sejm RP dra hab. Józefa Brynkusa.