Poseł Brynkus > Aktualności > Aktualności > Rząd przeznaczył kasę na nie istniejące muzeum w Oświęcimiu

Rząd przeznaczył kasę na nie istniejące muzeum w Oświęcimiu

Istniejące w Polsce muzea bardzo często borykają się z problemami finansowymi, a w Oświęcimiu „rodzina na swoim” przejmuje wielomilionowe środki, które płyną szerokim strumień na nie istniejące muzeum. W dodatku tworzy się synekurę dla swoich i powołuje dyrektora placówki. Kto komu i po co robi dobrze? „Lokalna sitwa” i powiązania z partią rządzącą wygrywa z polską racją stanu? Czy prokuratura podejmie trop? Polski rząd został wprowadzony w błąd, czy świadomie firmuje „szemrany” projekt? Poseł dr hab. Józef Brynkus skierował interpelację w sprawie przekazania środków publicznych na nieistniejące muzeum oraz lokalizacji nowego mostu w Oświęcimiu w strefie UNESCO do Wicepremier Beaty Szydło oraz Wicepremiera prof. dr hab. Piotra Glińskiego a także Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego Zbigniewa Ziobry.

dr hab. Józef Brynkus                                                                                                                                                                                                                 Wadowice, dnia 5 lipca 2018 roku
prof. UP Kraków
Poseł na Sejm RP                                                                                                                                   Szanowna Pani
Biuro Poselskie                                                                                                                                      Beata Szydło
Mickiewicza 14                                                                                                                                       Wiceprezes Rady Ministrów RP
34-100 Wadowice

Szanowny Pan
                       prof. dr  hab. Piotr Gliński
                          Wiceprezes Rady Ministrów
                                                          Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Szanowny Pan
    Zbigniew Ziobro
                      Minister Sprawiedliwości

 

I    N    T    E    R    P    E    L    A    C    J    A

w sprawie przekazania środków publicznych na nieistniejące muzeum oraz lokalizacji nowego mostu w Oświęcimiu w strefie UNESCO

Media podały informację, że w Oświęcimiu stworzone zostanie nowe Muzeum, poświęcone mieszkańcom Ziemi Oświęcimskiej, którzy nieśli pomoc więźniom byłego niemieckiego obozu Auschwitz-Birkenau. Termin jego otwarcia przewidywany jest za około 3 lata. Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej ma być prowadzone jako wspólna instytucja przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Powiat Oświęcimski. Umowę w sprawie finansowania placówki podpisali w obecności wicepremier Beaty Szydło 14 czerwca 2018 r.,  podczas obchodów uroczystości 78. rocznicy pierwszej deportacji Polaków do Auschwitz, starosta oświęcimski Zbigniew Starzec, wicestarosta Jarosław Jurzak oraz wiceminister kultury Jarosław Sellin.

Przedmiotem działania Muzeum jest przedstawianie wielowiekowej historii Ziemi Oświęcimskiej przez pryzmat losów jej mieszkańców z uwzględnieniem różnorodności etnicznej i kulturowej budującej lokalną tożsamość, w tym pokazanie tragicznej sytuacji miejscowej ludności po wybuchu II wojny światowej i przedstawienie pomocy więźniom niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady KL Auschwitz-Birkenau udzielonej przez mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej i różne struktury Polskiego Państwa Podziemnego (organizatorzy nagminnie używają w tym wypadku nieprecyzyjnego i fałszującego rzeczywistość okupacyjną określenia „polski ruch oporu”) w warunkach terroru okupacyjnego i w kontekście realizowanego w obozie planu Zagłady. Chlubny byłby to pomysł, gdyby nie towarzyszące mu okoliczności, wzbudzające wśród mieszkańców Oświęcimia wątpliwości.

Według podanych oficjalnie przez wiceministra kultury Jarosława Sellina, informacji, MKiDN zobowiązało się do przekazywania dotacji na bieżącą działalność Muzeum w kwocie 1 mln zł jeszcze w tym roku i po 2 mln zł rocznie w kolejnych latach. 35 mln zł przeznaczone zostanie na inwestycje, bowiem budynek w którym zaplanowano ekspozycję wymaga remontu, nowoczesnego zakomponowania wewnątrz oraz zainstalowania wystawy. Powiat oświęcimski będzie przeznaczał przez kolejne 10 lat po 500 tys. zł rocznie na bieżące potrzeby placówki. Zakończenie inwestycji zaplanowano na drugą połowę 2021 r. a oficjalne otwarcie będzie być może 27 stycznia 2022 r.

Muzeum ma zostać zlokalizowane w budynku znanym w okresie okupacji jako Lagerhaus, położonym ok. 200 m od byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. W okresie międzywojennym mieścił się w nim magazyn Polskiego Monopolu Tytoniowego. W latach 1940-44 obiekt ten był magazynem żywności dla obozowej załogi SS. Czy w tym przypadku nie lepsze byłoby zlokalizowanie odpowiedniej ekspozycji w ramach istniejącego PMAB? Oczywiście pod warunkiem, że Dyrekcji PMAB nie przyszłoby do głowy z czasem zlikwidowanie tej wystaw i usunięcie dowodów na udzielanie pomocy więźniom Auschwitz-Birkenau przez mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej.

Według władz powiatu oświęcimskiego nowopowstające Muzeum Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej ma funkcjonować w ścisłej współpracy z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, bo nowa inicjatywa ma na celu m.in. upamiętnienie bohaterskich mieszkańców tej ziemi, którzy nieśli pomoc więźniom i ofiarom KL Auschwitz-Birkenau. W wyobrażeniu władz powiatu nowe Muzeum wraz z PMAB oraz Państwową Wyższą Szkołą Zawodową im. Rotmistrza Witolda Pileckiego stworzą kompleks, pokazujący historię oraz uczący tolerancji. Tak również przedsięwzięcie to widzi pani wicepremier B. Szydło, obecna przy podpisaniu umowy.

Niestety, okoliczności tworzenia tego Muzeum mogą sugerować, że chodzi przede wszystkim o… kampanię wyboroczą starosty oświęcimskiego. Chociaż mianowano już dyrektorkę nowej – nieistniejącej jeszcze –  placówki, to nie ma ani ekspozycji, ani eksponatów, ani nawet gotowego obiektu. Mało tego, jest wątpliwe, czy w założonych terminach Muzeum powstanie?

Kolejnym problemem na terenie w pobliżu byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau jest przebieg południowej obwodnicy Oświęcimia, łączącej miasto z trasą S1, oraz lokalizacja mostu przez Sołę w pobliżu obozu. W tej sprawie wypowiadali się już nawet przedstawiciele UNESCO, agendy ONZ do spraw kultury oraz ochrony dziedzictwa światowego, której opieką objęta jest cała strefa byłego niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady jako Miejsce Pamięci Auschwitz-Birkenau.

Przed kilku laty UNESCO projekt tej inwestycji zablokowało twierdząc, że będzie „ingerować w krajobraz mający walor dokumentu historycznego”. Tymczasem, według obietnic rządu obwodnica ma zostać oddana do użytku w 2023 r. Niedawno eksperci UNESCO przebywali ponownie w Oświęcimiu i podobno nie negują już powstania obwodnicy, chociaż nadal stawiają różne warunki władzom miasta i powiatu. Władze twierdzą, że nowa trasa oraz przeprawa zmniejszą ciężki ruch kołowy w bezpośredniej strefie byłego obozu. Przewidują także, że obwodnica zostanie oddzielona od Miejsca Pamięci szpalerem drzew. Ale czy to wystarczy dla zgody UNESCO?

Mam zatem pytania do Pani Wicepremier Beaty Szydło:

– Czy jest Pani w pełni przekonana, że Oświęcimiowi najbardziej potrzebne jest mnożenie placówek muzealnych, zamiast rozbudowy ekspozycji już istniejących – PMAB oraz Muzeum Zamek, o elementy przypominające o mieszkańcach Oświęcimia oraz ich zasługach w niesieniu pomocy więźniom i ofiarom KL Auschwitz-Birkenau?

– Czy Pani zadaniem wystawa i informacja pokazująca mieszkańców regionu pomagających więźniom obozu nie powinna być częścią ekspozycji PMAB?

– Czy koszt adaptacji budynku Lagerhausu i wykonania ekspozycji nie wydaje się Pani znacząco zawyżony?

Pana Wicepremiera i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pytam:

– Kto wyliczył koszt adaptacji Lagerhausu i wykonania wystawy na 35 milionów złotych? Co ma tyle kosztować? Bardzo proszę o przedstawienie konkretnej dokumentacji kosztorysowej tergo projektu. Są to przecież pieniądze publiczne i powinny być wydawane oszczędnie.

– Jaki procent z tej kwoty przeznaczone jest na wynagrodzenia, dla kogo i za co?

– Czy budynek, który jest rzeczywiście w pewnej mierze architektonicznie zdegradowany nadaje się na Muzeum?

– Czy wcześniej nie było prób renowacji Lagerhausu i czy nie wydatkowano już na ten cel żadnych środków publicznych?

– Kto przygotowywał projekt adaptacji Lagerhausu na Muzeum, jakie miał kompetencje, jakie otrzymał wynagrodzenie i z jakich środków?

– Kto przygotowywał projekt ekspozycji i jakie miał kompetencje oraz jakie otrzymał wynagrodzenie i z jakich środków?

– Czy MKiDN zweryfikowało założony kosztorys utworzenia nowej placówki i czy nie został on sporządzony „na wyrost”?

– Czy MKiDN sprawdziło kompetencje powołanej dyrektor placówki oraz w jakim trybie została ona wybrana? Jakie jest prawdopodobieństwo, że poradzi sobie z organizacją placówki mającej przedstawiać tak skomplikowaną i mało znaną tematykę w tak ważnym miejscu i wybitnie wrażliwym zakresie polityki historycznej państwa?

– Czy MKiDN będzie miało wpływ na kompetentną obsadę kadrową nowego Muzeum?

– Czy prawdą jest, że projekt ekspozycji – jak stwierdził do jednej z osób pan Bogdan Wasztyl zaangażowany w powstanie Muzeum – wzorowany został na brukselskim konspekcie wystawy „islam to też nasza historia”? Jaką zatem narrację będzie prezentowała ekspozycja?
– Jakie są kompetencje UNESCO w stosunku do Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau?

– Jakiego dokładnie obszaru dotyczą kompetencje UNESCO?

– Jeżeli w jakikolwiek sposób ogranicza to suwerenność władz polskich, to w jakim zakresie?

– Dlaczego wobec tego nie uzgodniono przebiegu drogi wcześniej z UNESCO, zanim przystąpiono do projektowania?

– Czy UNESCO wypowiadało się także w sprawie projektowanego nowego Muzeum?

– Czy budynek Lagerhausu włączony jest w strefę ochrony UNESCO, a jeżeli nie, to dlaczego? Jest bowiem niewątpliwie istotną częścią dawnego obozu.

– Jaka jest rola PMAB w tworzeniu nowego Muzeum? Czy rzeczywiście PMAB użyczało będzie eksponatów przyszłemu Muzeum? Na jakich zasadach – odpłatnie, czy bezpłatnie? Po co w takim przypadku tworzyć odrębny byt, zamiast odpowiednią ekspozycję zlokalizować na terenie PMAB?

Pana Ministra Sprawiedliwości pytam i zarazem proszę:

– Czy MS nie otrzymywało sygnałów o możliwych problemach finansowych związanych z powstawaniem nowego Muzeum, np. o przeszacowaniu kosztów projektu?

– W związku z wydatkowaniem znacznej kwoty pieniędzy publicznych na Muzeum, które na razie istnieje tylko w wymiarze wirtualnym uważam, że konieczne jest zweryfikowanie całości procedur przekazywania środków na ten cel pod względem zgodności z prawem budżetowym. Proszę Prokuraturę o zbadanie wszystkich okoliczności sprawy oraz prawidłowości wydatkowania środków publicznych, na pograniczu sektorów państwowego oraz samorządowego.

dr hab. Józef Brynkus
Poseł na Sejm RP