Poseł Brynkus > Aktualności > Pierwsi Niepodlegli

Pierwsi Niepodlegli

Podziel sięShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone

W samo południe w środę 22 marca konferencją naukową w tarnowskim Ratuszu zainaugurowany został makroregionalny, wieloetapowy projekt badawczo-edukacyjno-filmowy „Pierwsi Niepodlegli”. W projekcie uczestniczą badacze historii z Polski południowej, badający dzieje poszczególnych ośrodków: dr hab. Krzysztof Nowak i dr Miłosz Skrzypek (Cieszyn, Uniwersytet Śląski w Katowicach), Janusz T. Nowak (Kraków, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa), dr Jerzy Majka (Rzeszów, Muzeum Historii Miasta Rzeszowa), dr Jerzy Giza (Nowy Sącz), Lesław Dall (Zakopane), Michał Siwiec-Cielebon (Wadowice, Muzeum Tradycji Niepodległościowej Ziemi Wadowickiej) i Wojciech Sypek (Tarnów). Opiekunem naukowym i głównym konsultantem historycznym projektu został prof. dr hab. Andrzej Chwalba, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Historycznego, kierujący Zakładem Antropologii Historycznej w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dobór wspomnianych siedmiu miast (ośrodków) nie jest przypadkowy, bowiem te miasta jako pierwsze w kraju zrzuciły zaborcze pęta. Historycy podczas konferencji przedstawili zarys informacji o aktywności niepodległościowej w regionie i wymieniali doświadczenia zdobyte podczas swojej pracy naukowej nad przebiegiem zrywów wolnościowych w miastach, które jako pierwsze odzyskały niepodległość. Obecnie miejscowości te należą do trzech województw, małopolskiego, podkarpackiego i śląskiego, stąd projekt ten ma charakter makroregionalny.

Sesja w tarnowskim ratuszu rozpoczęła dwuletni cykl przedsięwzięć, przypominających i opisujących historię odzyskiwania niepodległości przez Polaków w zaborze austriackim (nazywanym ówcześnie Galicją) oraz na Śląsku Cieszyńskim i stanowi część obchodów jubileuszu stulecia odzyskania niepodległości. W czasie trwanie projektu oprócz sesji badawczych zaplanowano kampanie społeczne, podczas których wspominane będą wybrane postacie historyczne oraz gromadzone pamiątki z okresu odzyskania niepodległości. Zwieńczeniem projektu będzie realizowany w czasie jego trwania pełnometrażowy, fabularyzowany film dokumentalny przypominający osoby, miejsca i zdarzenia związane z odzyskiwanie niepodległości w 1918 r.

W konferencji uczestniczyli również przedstawiciele władz samorządowych Cieszyna, Krakowa, Nowego Sącza, Rzeszowa, Tarnowa i Zakopanego, zabrakło jedynie przedstawiciela samorządu Wadowic. Obecni byli także I wicewojewoda małopolski Józef Gawron oraz wicemarszałek Sejmiku Województwa Małopolskiego, Stanisław Sorys.

Miejsce gdzie zorganizowano konferencję nie było przypadkowe, bowiem właśnie w sali konferencyjnej tarnowskiego Ratusza 30 października 1918 r. na wniosek ówczesnego burmistrza tego miasta Tadeusza Tertila, Rada Miejska podjęła uchwałę o podporządkowaniu się polskiej władzy państwowej w Warszawie. Akt ten stał się jednym z impulsów do podjęcia w mieście w nocy z 30 na 31 października zrywu cywilno-wojskowego, który przyniósł Tarnowowi realną niepodległość, jako pierwszemu miastu w odradzającej się Rzeczpospolitej. Stało się to o kilka godzin wcześniej niż w Krakowie i na kilkanaście dni przed tym, gdy Polacy odzyskali samodzielną władzę w Warszawie. – Jest taki rodzaj wspólnej sprawy, którzy łączy nas niezależnie od jakichkolwiek poglądów, które wyznajemy. To jest patriotyzm, to jest ojczyzna, to jest Polska – powiedział podczas otwarcia inaugurującej Projekt konferencji prezydent Tarnowa Roman Ciepiela, przypominając wydarzenia sprzed blisko stu lat.

Inicjatorem i koordynatorem Projektu jest pomysłodawca tarnowskich Festiwali Niepodległości, Piotr Dziża, który przypomniał w swoim wystąpieniu – Cieszyn, Wadowice, Kraków, Tarnów, Rzeszów, Nowy Sącz i Zakopane. To z tych wszystkich miejsc wywodzili się Pierwsi Niepodlegli, czyli bohaterowie naszego projektu.

W regionie tarnowskim w projekcie uczestniczy i wspiera go liczna grupa historyków i badaczy, wśród których są między innymi: dr Maria Żychowska, ks. dr Ryszard Banach, Mieczysław Czosnyka, Piotr Filip i Antoni Sypek.

W skali ponad regionalnej a  nawet ogólnopolskiej ambasadorami projektu są m.in. wicepremier, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Jarosław Gowin, poseł prof. dr hab. Włodzimierz Bernacki, senator prof. dr hab. Kazimierz Wiatr, marszałek-senior Sejmu RP Kornel Morawiecki. W tym gronie znalazł się także poseł dr. hab. prof. UP Kraków Józef Brynkus, który skierował na ręce Prezydenta Tarnowa Romana Ciepieli list do uczestników tarnowskiej konferencji, wyrażający uznanie dla organizatorów i podkreślający ważność podjętego przez pomysłodawców i wykonawców projektu zadania. Poniżej zamieszczamy jego treść a o kolejnych wydarzeniach projektu będziemy informować na bieżąco.

Wadowice, dnia 21 marca 2017 r.

 

Szanowni Państwo
Uczestnicy Projektu „Pierwsi Niepodlegli”

na ręce Szanownego Pana
Romana Ciepieli
Prezydenta Tarnowa

 

Szanowny Panie Prezydencie, Szanowni Państwo,
Pragnę pogratulować Panu Prezydentowi i Wszystkim Państwu, organizatorom oraz uczestnikom dzisiejszej konferencji i kolejnych wydarzeń przez nią zainicjowanych, podjęcia tak ambitnego i jakże ważnego przedsięwzięcia, jakim jest Projekt „Pierwsi Niepodlegli”. Przybliża on mieszkańcom naszego regionu sylwetki i dokonania tych, którzy jako pierwsi zrzucili zaborcze pęta i wskrzesili Niepodległą Polskę w swoich małych Ojczyznach, kładąc podwaliny dla odrodzenia całej suwerennej Rzeczypospolitej.

Jako historyk i nauczyciel akademicki zdaję sobie sprawę, że stale jeszcze mało wiemy, a przede wszystkim mało pamiętamy o naszej przeszłości. Także o tych jakże chlubnych jej kartach, gdy Polacy wybijali się na Niepodległość. Przez wiele lat był to temat ograniczony rygorami cenzury i politycznej interpretacji. Ale także w na powrót niepodległej Polsce, mimo ćwierćwiecza wolności, przypominamy sobie o tych wydarzeniach rzadko, jedynie z okazji rocznic i bardzo często zaledwie formalnych obchodów. Jestem przekonany, że w wolnej Polsce powinniśmy ten stan zmieniać i dążyć do jak największego spopularyzowania historii odzyskiwania naszej Niepodległości. I do utożsamiania się z Niepodległą Ojczyzną jak największych rzesz społeczeństwa.

Dlatego uważam podjęty przez Państwa Projekt „Pierwsi Niepodlegli” za tak ważny. Wskazuje on bowiem i przypomina mikrohistoryczne szczegóły, przez pryzmat których pozwala utożsamiać się z owym Wielkim Świętem Narodowym, często tak ogólnie i generalnie postrzeganym, mieszkańcom naszych miast, członkom lokalnych społeczności w których przypominane wydarzenia miały miejsce. Zarazem pokazuje, że owe wydarzenia miały miejsce nie gdzieś, w odległych miejscach, ale właśnie w naszych środowiskach, wśród naszych przodków, a zatem niejako wśród nas. Takie przypomnienie to najlepsza lekcja dziejów ojczystych. Serdecznie gratuluję i życzę wspaniałych owoców Projektu.

Łączę wyrazy poważania,
dr hab. Józef Brynkus
Poseł na Sejm RP

Fot. Olga Zyguła/tarnow.in


Opublikowano przez Biuro Poselskie dra hab. Józefa Brynkusa

Podziel sięShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone